Onderweg: een post-evangelische reiziger

Behoefte aan mentorschap

Een mooie reactie van Dave op mijn post over mentorschap:

"Ik denk dat het gebrek aan mentoren een heel belangrijk punt is. Het lijkt mij een beetje dat de vorige generatie Christelijke leider-figuren meer de individuele go-getters waren (geen kritiek: dat was ook de algemeen geldende 'modus' van leiderschap in die tijd) en dat mentoring daar dus automatisch bij inschoot. Jongere generaties werden voornamelijk 'aangemoedigd', niet gementored...

Waar behoefte aan is, waar ik behoefte aan heb, is het soort discipelschap/mentoring dat meer in de lijn van 'leven-delen' ligt. Er is minder behoefte aan textbook kennis (information), meer aan 'impartation'; het delen in iemands (geestelijke) leven.

Ik ken het gebrek aan mentorschap. Ik kan me niemand echt voor de geest halen die ik werkelijk mijn mentor zou kunnen noemen. Terwijl ik daar wel behoefte aan heb (gehad)...

Bijkomend feit is dat er bij mensen van mijn leeftijd/generatie een soort kritisch scepticisme heerst: we zijn moe van alle pep-talk en 'aanmoedigingen', maar willen de realiteit van 'geestelijke waarheden'  'ervaren'. We willen met iemand meelopen en zijn/haar (geestelijke) successen en valkuilen 'meemaken'. Niet er slechts over lezen/horen...

Ik hoop dat (aankomende) leiders dit een prioriteit zullen maken. Dit zal echter een geheel andere 'modus' van leiderschap betekenen. Een andere manier van 'leiden'.

Er zal weinig tijd overblijven voor grootse programma-gerichte activeiten. Er zal simpelweg geen tijd zijn voor 'de leider doet alles'. De leider zal meer van zijn/haar leven open moeten stellen voor mensen om hem/haar heen. Meer kwetsbaarheid moeten kunnen tonen, meer vertrouwen moeten hebben in de mensen om hem heen. Een meer holistische kijk op leiderschap.

Dit betekent (hoop ik) dat er in de toekomst meer kleine(!) groepen zullen ontstaan waarin iemand mensen om zich heen verzameld om ze deel uit te laten maken van zijn leven. Dat sluit direct grote, onpersoonlijke en programmatische activiteiten uit...

Dat aankomend leiders dit meer zullen doen ben ik wel van overtuigd, die groeien namelijk al op in een andere tijd, met andere paradigma's van (geestelijk) leiderschap. De vraag is echter wat de huidige leiders doen: blijven ze angstvallig vasthouden aan hun 'voetstuk' van onkwetsbaarheid, autonomiteit en superioriteit? (en blijven ze daardoor jongere generaties van zich vervreemden?) of zullen ze leren zich kwetsbaar op te stellen, leiderschap meer holistisch en relationeel te zien en afstand te doen van grootschalige, management-style leiderschapsstructuren?"

Ik hoop gewoon dat niet teveel jonge mensen tussen de wal en het schip zullen vallen. We hebben namelijk mentoren nodig...

Mentoren

Vandaag een interessant telefoongesprek met Mark gehad. We spreken elkaar telefonisch een paar keer per jaar en hangen dan meestal gelijk meer dan een uur aan de lijn. Een deel van ons gesprek ging over reformatie in Nederland: waar zijn de jongeren die bouwen aan de reformatie of het herstel van de kerk? Ik weet dat dit grote abstracte begrippen zijn, maar ik geloof ook dat er heel veel jongeren rondlopen met een droom, een verlangen of een visie om daadwerkelijk een verschil te maken. Toch wordt die droom maar zelden een realiteit. Als ze al beginnen, lopen ze al gauw stuk op de harde realiteit en lopen ze het risico dat niet alleen hun droom sterft, maar ook iets van henzelf.

Hoe zou dat komen? Waarom zou een droom die God in iemand heeft gelegd, niet tot ontplooing komen? Daar kan je allerlei redenen voor bedenken. Ik denk dat een belangrijk reden een tekort is aan 'vakmensen' die hun kunsten willen toepassen en overdragen. je zou veel jongeren kunnen vergelijken met een goudmijn. Hun goud kan verborgen blijven onder de oppervlakte of het kan door vakkundige mijners gedolven worden.

Soms sta ik wel eens stil bij de vraag: wie heeft in mij geinvesteerd zodat ik kon worden wie ik ben? Als ik hier aan denk, schieten er gelijk diverse namen en gezichten van 'vakmensen' binnen die iets in mij zagen en de tijd, liefde en energie namen om in mij te investeren en mij de tools te leren om ook daadwerkelijk aan de slag te kunnen gaan. Dit soort mensen wens je iedereen toe.

Kijkend naar mijn eigen leven ontdek ik dat 'worden' wie je bent om daadwerkelijk met de droom aan de slag te gaan, een proces van jaren is, waarin diverse mensen heel veel in mij geinvesteerd hebben. Wat zij voor mij hebben gedaan, wil ik graag doorgeven aan anderen. Maar ik merk ook een frustratie in mezelf. De nood is zo groot. Er lopen zoveel verborgen goudmijnen rond. Het investeringstraject is zo lang en ik zou zoveel meer willen betekenen dan ik nu kan.

De neiging is dan om een systeem te willen bedenken waarin het zoveel sneller kan of waarin je zoveel meer mensen kan meenemen in een traject. Het wordt dan gemakkelijk om de kantjes eraf te willen lopen of te verdrinken in een manische gedrevenheid. Het antwoord op deze vraag weet ik niet.  Maar dit is wel iets waar ik de komende tijd over na wil denken...

5. He, ik zie totaal iets anders dan jij...

We zijn nog net niet klaar met de redenen waarom er zo weinig geestelijke ouders in Nederland zijn, want reden 4 is er ook nog:

4. Ik ben van mening dat er een grote mate van onbegrip is tussen leiders van middelbare leeftijd en de jonge leiders van rond en onder de dertig. Er is natuurlijk altijd al een mate van onbegrip geweest tussen generaties, maar het onbegrip lijkt in deze huidige relatie extra versterkt te worden door een woord dat door sommige oudere leiders totaal verfoeit wordt, omdat zij dit woord als aanstellerij zien en het vergroten of legaliseren van het 'anders denken en anders zien'. Het woord wat ik bedoel, is...

4. Biologisch ouder in een wip, maar geestelijk ouderschap?

Waarom zijn er zo weinig geestelijke ouders in Nederland? Zijn ze eigenlijk wel nodig? Misschien moeten we niet zo zeuren. Zij hebben het toch ook zo goed kunnen redden... Tijd voor reden 2:

3. Geestelijke ouders? Ze moeten niet zeuren!

"Egoistisch hoor, zo'n geestelijke ouder willen hebben. Iemand die er volledig voor jou is; voor jou, jou en jou..."

Ik snap wat je bedoelt. In mijn wijk, waar ik als missionair werker werkzaam ben, zijn er veel  kinderen waarbij het niet om hen draait. Niemand zegt tegen hen of laat hen zien dat het om hen draait. Er wordt niet op een duidelijke manier aan hen laten zien dat er van hen gehouden wordt. Er wordt niet naar hen geluisterd. Niemand die hen omhoog duwt of tot ontwikkeling brengt. Wat denk je wat dat later met deze kinderen doet als ze volwassen zijn? Wat worden dit voor ouders? Zijn dit de ouders die we in Nederland willen zien?

"Nee! Dat lijkt me duidelijk van niet..."

In werkelijkheid zijn deze jonge potentiele leiders geen mensen die rondlopen met een 'ik, ik, ik' gerichtheid. Het zijn mensen die er naar verlangen om tot ontwikkeling te komen. Iemand die naast hen komt staan om hen op deze weg mee te nemen, maakt hen niet meer egoistisch of 'ik' gericht. Het zorgt ervoor dat ook zij, nu of in een latere fase in hun leven, als geestelijke ouder kunnen fungeren. Zou dat niet een mooi toekomstbeeld zijn?

"Ja, dat ben ik met je eens. Maar jij durft te beweren dat er onder de evangelische leiders in Nederland geen of weinig van die geestelijke ouders zijn! Waarom komt dat dan?"

2. ZIJ is ook een geestelijke ouder

"Ja, lekker vaag! Definities is waar het omdraait. Wat is een geestelijke ouder volgens jou? Wat zijn de eigenschappen die bij een geestelijke vader of moeder horen? Kan je me niet een definitie geven?"

Laat ik beginnen met een omschrijving. Deze omschrijving is gebaseerd op persoonlijke ervaringen met Engelse mensen die in bepaalde periodes van mijn leven als geestelijke vader of moeder hebben gefungeerd.

(Om niet elke keer 'hij / zij' te hoeven schrijven en omdat we binnen Evangelisch Nederland voornamelijk in 'hij' schrijven, gebruik ik in deze post het woordje 'zij' als ik over een geestelijke ouder schrijf. Niet om tegendraads te zijn of moeilijk te doen, maar juist omdat de rol van de vrouw als geestelijke ouder onderbelicht is en minstens net zo belangrijk als de rol van de man als geestelijke ouder. Vandaar dus de 'zij')

"Ben je eindelijk klaar?"

Komt ie...

1. Waar zijn de vaders en de moeders?

De afgelopen jaren heb ik met een aantal jonge leiders binnen Evangelische Nederland gesproken. In die gesprekken zijn er bepaalde elemenenten die keer op keer terugkomen. Een van die terugkerende elementen is een zoektocht van hen naar een geestelijke vader of moeder. Degenen die hier naar op zoek zijn, zijn vaak jonge enthousiaste leiders met veel potentieel.

"Waarom zijn ze dan op zoek naar een geestelijke vader of moeder?"

Deze jongeren zijn mensen die graag iemand in hun leven zouden willen hebben die in alle facetten van het leven verder is dan hen en die hen hierin wil meenemen. Het grote probleem is dat ze deze mensen maar niet lijkt te vinden.

"Wat! Wou jij zeggen dat er geen leiders zijn in evangelisch Nederland?"

De complexe berg aan vragen rond geestelijk ouderschap

Sinds een paar jaar trek ik tien dagen per jaar met een rugzak en een klein tentje in mijn eentje door de ruige Schotse hooglanden. Er zijn dan dagen bij dat je niemand ziet. 's Avonds zet ik dan mijn tentje aan de voet van een berg of op een mooie plek om dan de volgende dag weer verder te gaan. En al die tijd is er niemand om je heen. Heerlijk...

Een van de vaste dingen op mijn trektocht door Schotland is dat ik tijdens mijn trip minstens een 'munro' wil beklimmen. Een 'munro' is een Schotse berg boven de 1000 meter. Mensen die al deze 'munro's' willen beklimmen, worden 'munro baggers' genoemd. Er zijn 248 munro's en het is een hele sport om ze allemaal te beklimmen. Ik heb er pas twee op mijn naam staan, maar vandaag sta ik weer voor een berg.

Dit is geen munro, maar de comlexe berg aan vragen rond geestelijk ouderschap. Een hele berg om te beklimmen, maar uit wat voor vragen bestaat deze berg dan?

Vragen stellen mag, sommige zeggen: vragen stellen moet. Hier zijn een berg aan vragen: