Emerging church in Nederland (1)

Ook in Nederland horen we (gelukkig) de laatste tijd steeds meer over het begrip 'emerging church'. Zoals uit een eerdere post blijkt dat wat er momenteel in de christelijke media over emerging church geschreven wordt, nog voornamelijk negatief is. Er heerst bij sommingen zelfs de angst dat het een beweging is die de kerk steeds meer in de 'grote afval' leidt. Alsof de emerging church de wereldwijde kerk, net als de stemmen in Amsterdam, mee kan trekken in een gigantische kliko. 

Maar wat is dan ook emerging church. Gijs schrijft hier het volgende over:

Daniël de Wolf doet een goede poging in zijn fantastische boek 'Jezus in de Millinx' (lezen die hap!). Volgens hem is de belangrijkste focus: "Het ontwikkelen van nieuwe vormen van kerk zijn, die passen in onze postmoderne tijd en cultuur. Evangelisatie door middel van gemeentestichting of nieuwe vormen van gemeente zijn." Als Nederlandse voorbeelden noemt hij 'In de praktijk' in Den Haag; het project van Matthijs Vlaardingerbroek, en Crossroads Rotterdam, Amsterdam en Den Haag.

Daniël maakt het zo wel lekker concreet. Emerging is, kort gezegd, mensen bereiken door nieuwe vormen van kerk zijn die aansluiten bij de cultuur. Het gaat dus om een oprecht missionair verlangen, creatieve ecclesiologie en het bestuderen van en deel uitmaken van de hedendaagse cultuur. Emerging-lui willen relevant zijn voor de wereld, flexibel en dynamisch.

Daniël geeft een aantal goede voorbeelden. Maar er moeten toch meer voorbeelden zijn? The Mall, zijn project waar hij over schrijft, valt er in mijn ogen ook onder. Zijn er nog meer Nederlandse voorbeelden?

Nu ik erover nadenk, de term 'emerging' brengt nog een hele definitiekwestie met zich mee. Laat ik de vraag anders formuleren: Wat zijn er voor creatieve, missionaire vormen van kerk zijn in Nederland? Wie zijn de mensen achter deze vormen, en wat zijn hun gedachten over het een en ander?

Ik was een beetje verbaasd om te lezen dat wij in het boek van Daniel naast Crossroads als een / het voorbeeld van 'emerging church' in Nederland beschreven worden. Dat betekent dat als wij emerging church zouden zijn (ik zeg niet dat we het niet zijn) al die kritiek over ons gaat. Oh, nee....

Daniel reageerde op Gijs (dat is het leuke van blogs) met het volgende:

Ik definieer emerging church als: "Het ontwikkelen van nieuwe vormen van kerk zijn, die passen in onze postmoderne tijd en cultuur. Evangelisatie door middel van gemeentestichting of nieuwe vormen van gemeente zijn."

Gijs vat het zo samen: "Emerging is, kort gezegd, mensen bereiken door nieuwe vormen van kerk zijn die aansluiten bij de cultuur. Het gaat dus om een oprecht missionair verlangen, creatieve ecclesiologie en het bestuderen van en deel uitmaken van de hedendaagse cultuur. Emerging-lui willen relevant zijn voor de wereld, flexibel en dynamisch."

Emerging hoeft niet perse een alternatieve kerkdienst in een cafe o.i.d. te zijn! Emerging Church te beperken tot een dialoog doet volgens mij tekort aan de beweging die zij is / wil zijn.

Goede gedachten over emerging church. De komende weken wil ik mijn gedachten hier ook over laten gaan. Aan de hand van 16 kenmerken van de emerging church (te vinden in het boek 'Jezus in de Millinx) wil ik beschrijven hoe wij hier in Spoorwijk op een Nederlandse manier 'emerging church' beleven. Wordt hopelijk uitdagend, maar ook leuk...

Comments

[Geplaatst door: Gijs]

"Dat betekent dat als wij emerging church zouden zijn (ik zeg niet dat we het niet zijn) al die kritiek over ons gaat. Oh, nee..."

Niet huilen, Matthijs! :p Als je in Nederland je kop boven het maaiveld uitsteekt (actief of passief), wordt 'ie vanzelf afgehakt. Dat lijkt mij niet zo erg, ik denk dat het het moeilijkst is om van je 'vijanden' (ahem) te blijven houden, en zelfs actiefs iets goeds te doen.

Haha, kan je meneer Geelhoed niet uitnodigen, 1 december? Of zullen we een mooie kaart voor hem knutselen met z'n allen, of er één kopen en die met z'n allen signeren? Of misschien kunnen we brieven, briefjes, tekening en kleurplaten voor hem verzamelen en aan hem geven? Is 'ie vast blij mee! :D

Goed dat je je gedachten hierover laat gaan. Ik denk dat er behoefte is aan een heldere omschrijving, met voorbeeldgemeentes en -projecten, en mensen die min of meer een gezicht kunnen vormen. Dat voorkomt misverstanden.

Trouwens, mocht je meer negatieve berichten vinden, laat het ons weten.

[Geplaatst door: Marc]

Ah... kwam die kritiek van meneer Geelhoed? Dan zou ik er maar niet teveel aandacht aan geven. Niet reageren is de beste strategie. Ik vind het zelf wat storender dat een club als het 'Bulletin voor Gemeentegroei' van wie je toch wat meer ruimdenkendheid en gedegenheid mag verwachten ook niet echt goed recht doen aan 'emerging' expressies van missie en kerk.

Het probleem zit 'm er volgens mij in dat de postmodernen zelf prima kunnen leven met een breed containerbegrip als 'emerging', het geeft immers optimaal ruimte om er je eigen invulling aan te geven. Het probleem zit 'm erin dat de modernen experimentele expressies pas 'een plek kunnen geven' als er een duidelijke definitie aanhangt. We lopen dus het risico om in een relatief triviale discussie te belanden als we het gaan hebben over definities omdat de modernen dat van ons verlangen. Laten we liever wijzen op het bijbelse argument van 'vrucht' ipv theologie en methodiek. Wat is de vrucht van In de Praktijk, Crossroads, etc. Kunnen we ons erover verheugen dat mensen Jezus vinden en hun bestemming vinden?

In mijn optiek kun je 'emerging' niet vastpinnen op een stijltje. Huisgemeenten en allerhande niet goed te definieren organisch-missionaire groepen en netwerken zijn ook 'emerging' in de zin van dat ze nieuw opkomen. En over 10-20 jaar zullen er weer andere groepen 'emergen', het is eigenlijk een voortgaand proces van leren het eeuwige evangelie (in al zijn aspecten) naar onze veranderende cultuur te vertalen.

[Geplaatst door: Nico-Dirk van Loo]

Is emerging church primair een wijziging in vormen? Een oude moderne theologie in een nieuwe post-moderne wijnzak?Of moeten we om emerging levend en dynamisch te houden ook de theologie zelf opnieuw doordenken?

Ik ben bang dat we onze post-moderne cultuur geen recht doen/niet voldoende serieus nemen als we ons beperken tot de vormen van de gemeenschap van Jezus. Ik denk dat we ook de theologie moeten confroten met Derrida en de zijnen. Of Geelhoed daarover te spreken zal zijn is zeer de vraag natuurlijk.

In een gesprek heb je meerdere stemmen, sommige richten zich op nieuwe vormen van kerk zijn, anderen zijn meer op gerechtigheid gericht, weer anderen hebben hun stem binnen de gevestigde kerken, is er dan ook behoefte aan een meer filosofisch/systematisch theologisch getinte stem?

[Geplaatst door: Rick Jansen]

Tja, als je de definitie van Daniël over de emerging church leest, zijn gemeenten en projecten als In de Praktijk en Villa Klarendal inderdaad vormen van emerging churches.
Wat mij juist aansprak in de toespraken van Stuart Murray (ik heb ze gehoord, bedankt voor het op de site plaatsen) was dat hij zich wat distantieerde van de emerging church beweging en veel meer de weg op gaat van post christendom. Wat ik tot nu toe van emerging churches heb gelezen is veelal sterk gekant tegen de bestaande kerken en gemeenten. Als er dan al een beweging ontstaat die leert zich op een natuurlijke aan te passen aan de postmoderne mens, moet die naast en niet tegen die kerken staan.

[Geplaatst door: daniel]

@ Nico: Goede vraag! Ik vind dat we ook onze theologie opnieuw moeten doordenken. De kerk is het Lichaam van Christus, dus dat betekent dat als we naar een (her)nieuw(d)e ecclessiologie willen, we volgens mij eerst moeten nadenken over onze Christologie. Misschien is dit wel de juiste volgorde: christologie>>missiologie>>ecclessiologie.
Hoewel ik pas Teun van der Leer van de Baptistenunie sprak en die geeft de voorkeur aan studie van de pneumatologie (de leer van de Heilige Geest)voor ecclessiologie. Hij argumenteert dat een focus op Christus teveel leidt tot interne gerichtheid, status quo, institutionalisering en dat een focus op de Geest meer ruimte geeft voor verandering en beweging. Hij heeft recent een interessante afstudeerscriptie geschreven over 'Wat is het ecclessiologisch minimum?' M.a.w.: wat heb je minimaal nodig om een kerk te zijn. Wat maakt een kerk kerk?

[Geplaatst door: Nico-Dirk van Loo]

Ik zat net een mp3 van Brian McLaren te luisteren (te vinden via de blog van filip decavel) hij geeft aan ongelukkig te zijn met de term emerging church, voor hem zou dat de zoveelste beweging worden na seeker sensitive, purpose driven etc. Hij spreekt liever van een emerging conversation, het is een gesprek en dialoog. Samen pratend(bloggend) komen we verder, het heeft iets ontspannends.
Marc heeft gelijk als hij aangeeft dat vooral moderne mensen behoefte hebben aan een definitie.
Misschien willen we al pratend met elkaar weinig meer dan het ontdekken een nieuwe context en gemeenschap voor de relatie tussen God en mens om eens in de termen van Derrida te spreken.

[Geplaatst door: Nico-Dirk van Loo]

@Daniel: de opm van Teun mbt voorkeur voor startpunt bij de Heilige Geest is grappig. Veel vrienden van ons in US en Canada komen uit de Vinyard en die zeggen nu net dat je bij Christus moet beginnen wegens de problemen waar zij mee hebben geworsteld.
(of te wel Derrida heeft gelijk met zijn nadruk op context)

[Geplaatst door: Ronald Kremer]

Focus op Christus!
De kerk is bedoeld als bruid van Christus, dus op Wie moeten we foccussen?
De meeste kerken focussen op alles behalve op Degene om wie dit leven draait.
Waarom? Omdat de leugenaar wil dat we alles doen behalve Jezus ontdekken/prediken/beleven/grootmaken/dienen/liefhebben enz.
Van wie komen de hoogste ideeen over kerkvorming?
Van Jezus. Want als de Heer zelf het huis niet bouwt is al het zwoegen vergeefs.
Het evangelie is het enige middel tot het bouwen van een gestelijk huis.
Zorg dus dat je het evangelie helder hebt.
In het overgrote deel van de kerken wereldwijd wordt een verdraait evangelie verkondigt met alle gevolgen van dien.
Als Jezus straks terugkomt zal Hij zien wie er begrepen heeft om wie dit leven draait.
Hij zal zien wie trouw is aan Hem en wie trouw is aan alles-behalve-aan-Hem.
Focus op Jezus, onze aanstaande bruidegom!
Daarmee kan de kerk (in je eigen hart) gebouwt worden en daarmee alleen...

[Geplaatst door: daniel]

@ Rick: ben ik met je eens. Als emerging church vooral uitgroeit of bekend staat als een gefrustreerde tegenreactie op de fouten van de huidige kerk, dan wordt dat gewoon de zoveelste nieuwe kerkvorm. Waar we naar op zoek zijn is een hele nieuwe manier van denken, als pioniers van, naast en met de bestaande kerken. Wat dat betreft herken ik mij wel in het artikel van Stefan Paas op www.cvkoers.nl. Thugz Church, waarvoor ik bezig ben in Rotterdam, zou je emerging kunnen noemen. Tegelijkertijd is de invulling en vormgeving van onze diensten erg traditioneel en zijn we afhankelijk van de support van christenen in bestaande kerken en een inspiratiebron voor christenen in bestaande kerken! Want die zijn vaak erg enthousiast.